Op deze pagina
- genealogie van de Baarland Verdonken.
- Geraadpleegde inventarissen
- Relatie met de familie Rouw
- Overzicht overige genealogieën Verdonck en Verdonk in Zeeland.
- Benaming kerkgenootschappen
- Mogelijke samenvoegingen van Zeeuwse genealogieën.
- Gemeentelijke herindeling.
- Bijzonderheden in de Baarland
genealogie
Foto Izaak Verdonk
Oudste informatie
Relatie Verdonck en Steenepoorte
Adriaan Verdonk 1908 - 1993, een interview uit 1984.
Genealogie
Klik op: Genealogie Baarland.
Deze genealogie is voorzien van een snel raadpleegbare index.
Voor correcties of aanvullende informatie houden wij ons aanbevolen.
Heeft u wensen omtrent het gepubliceerde? Wij vernemen dat graag.
U kunt het ons laten weten via verdonk@xs4all.nl
terug
Bron vermeldingen
In deze en de hierna genoemde Zeeuwse genealogieën Verdonck wordt
regelmatig verwezen naar de volgende twee archieven:
a.
RAZE, dat staat voor "Rechterlijke-Weeskamer- en Notariële Archieven
Zeeuwse Eilanden."
b.
LASONDER. Dr L.A.W.M. Lasonder, archivaris, maakte een inventaris met de
volgende informatie "De archieven van de rechtbanken, weeskamers en
notarissen, die over het tegenwoordige grondgebied gefungeerd hebben. De
Zeeuwse Eilanden (1456-1811/1852) 's-Gravenhage."
c.
Op de website van de heer Tom Nuijten: www.sraskerke.nl staat heel veel
informatie over de plaats 's-Heer Arendskerke. Wij mochten daar gebruik van
maken en worden voortdurend geinformeerd over nieuwe Verdonk informatie.
Van de Baarland en de Wissekerke genealogie komen er in deze plaats families
Verdonk voor. Zie ook het gestelde hierna omtrent samenvoeging van de
Zeeuwse genealogieën.
terug
Relatie met de familie Rouw
Jacoba Johanna Verdonk 1910-2002 trouwde op 26-9-1935 te Goes met Adriaan Livunis Rouw 1911-1988. Een fragment genealogie van de familie Rouw kunt u hier lezen.
Voor meer informatie, zie: www.lab.telin.nl/~koolwaaij/genealogy/rouw
terug
Verdonck en Verdonk in Zeeland |
- de stamboom-tak Assenede-Hoofdplaat,
- de stamboom-tak Melsele-Heinkenszand,
- de stamboom-tak Driewegen.
- de stamboom-tak Baarland,
- de stamboom-tak Brouwershaven-Zeist en
- de stamboom-tak Wissekerke.
Momenteel (2001) onderscheiden wij zes stambomen Verdonk respectievelijk Verdonck in Zeeland:
Deze drie takken onderscheiden zich van de overige drie omdat ze van oorsprong rooms-katholiek zijn en dat overwegend nog zijn, de secularisatie in acht genomen. Daarenboven onderscheiden de Assenede- en de Melsele-tak zich met de naam Verdonck (dus met de c in de naam), hetgeen een gevolg is van de late vestiging in Nederland waar de schrijfwijze met ck grotendeels was verlaten toen in circa 1790 de eerste Verdonck van de Assenede-tak zich in Hoofdplaat vestigde en in 1822 toen de eerste Verdonck van de Melsele-tak zich in Heinkenszand vestigde.
Van deze protestantse takken die allen al snel hun naam Verdonk, dus met nk, schreven woonden er in 1947 nog nog nazaten in al de genoemde plaatsen, met uitzondering van Brouwershaven. In 2001 woonden er te Wissekerke eveneens geen nazaten meer.
Voor uitgebreide informatie over de schrijfwijze van de
naam verwijzen wij naar de webpagina Oorsprong van
de familienaam Verdon(c)k elders op deze site. Op een andere webpagina is meer te
lezen over Verdon(c)k tijdens de volkstelling
1947.
terug
Benaming
kerkgenootschappen
Voor het verrichten van genealogisch onderzoek is het noodzakelijk te weten wat er in welk archief aangetroffen kan worden. Ondermeer in de periode 16e t/m 18e eeuw werden dopen, trouwen en begraven voornamelijk door de kerken geregistreerd. De namen van kerkgenootschappen zijn dan dus van belang. Omdat wij in de zeeuwse genealogieën Verdonck en Verdonk hier ook mee te maken kregen en u dat bij het raadplegen van de genealogieën tegen kan komen maakten wij deze zeer beperkte notitie over dit onderwerp.
De officiële benaming Nederlandsche Hervormde Kerk stamt
uit de kerkorde van 1816, gegeven door Koning Willem I en door de kerk aanvaard.
In de tijd van de Republiek was onze "grondwet" de Unie van Utrecht van
1579. Alle gewesten namen de Gereformeerde godsdienst ('Christelijke gereformeerde
religie') aan.
Vanaf die tijd moeten de dopen, huwelijken en begraafdata dus gezocht worden in de registers van de Nederlandsch of Nederduitsch Gereformeerde Kerk (NGK)
In 1834 voltrok zich de Afscheiding en in 1886 de Doleantie en maakten zich mensen los van de Nederlandsche Hervormde Kerk. De kerkgenootschappen die door deze mensen gevormd werden noemden zich opnieuw Gereformeerd.
In de periode dat Nederland een Republiek was waren de
genoemde NGK en de overheid nauw met elkaar verbonden. Niet gedoopt of getrouwd in de NGK
kon met zich meebrengen dat men van bepaalde ambten of rechten verstoken bleef.
Zoals in alle tijden was men het ook toen niet altijd met de overheid eens en kwam
het voor dat met zowel protestants als rooms-katholiek trouwde. Dat gebeurde veelal niet
op dezelfde datum. Aldus verkreeg men toch de beoogde rechten en de rooms-katholieke kerk
pardonneerde het protestantse huwelijk.
Diverse voorbeelden hiervan komen vooral voor in de Driewege genealogie.
Voor onderzoekers een belangrijk gegeven waar heel wat meer haken en ogen aanzitten
dan hiermee aangeduid. Bovendien verschilde de toepassing van deze overheidsregels en het
gedogen ( ook toen was er al sprake van
gedogen ) van andere toepassingen per streek of provincie.
Bron. Het maandblad van de Nederlandse Genealogisch
Vereniging, Gens Nostra 1991, jaargang XLVI, blz. 337-338.
Over dit onderwerp schreven wij ook bij de Genealogieën Roossendaal en Etten-Leur.
Het hield verband met de toenmalige politieke en godsdienstige situatie waaraan door ons
uitvoerig aandacht is geschonken op onze cd-rom.
Invoering van de Burgerlijkestand
Met de invoering van de burgerlijkestand werd in eerste instantie weer een
moeilijkheids factor aan het genealogisch onderzoek toegevoegd. Bij die gelegenheid werd
het kerkelijk huwelijk ondergeschikt gemaakt aan het burgerlijke. De lagere standen
reageerden hiertegen in het begin heel scherp. Velen vertikten het zelfs aangifte te doen
bij de ambtenaar van de burgerlijkestand. Deze burgerlijke ongehoorzaamheid duurde tot
1815-1820.
terug
Samenvoeging van deze takken? |
 |
Een uitgebreide genealogie is in onderzoek in het Land van Waas. De Hoofdplaat-genealogie
en de Heinkenszand-genealogie vinden hun oorsprong in
respectievelijk Assenede en Melsele,
dus in het Land van Waas. Een samenvoeging met de aldaar aanwezige, omvangrijke genealogie
lijkt waarschijnlijk.
Ook de Driewegen-tak voert terug naar Vlaanderen. Meer details daarover lees u bij
de Driewegen-genealogie.
Er bestaan "vage" aanwijzingen dat de Baarland-genealogie
en de Brouwershaven-genealogie tot eenzelfde stamvader zouden
zijn terug te voeren. Meer details hierover bij de respectievelijke takken.
terug
Gemeentelijke herindeling.
In 1970
zijn 15 dorpen samengevoegd tot de gemeente Borsele
Dit
betreft de kerkdorpen
Baarland, Borssele, Driewegen, Ellewoutsdijk,
's-Gravenpolder, 's-Heer
Abtskerke, 's-Heerenhoek, Heinkenszand,
Hoedekenskerke, Kwadendamme,
Lewedorp, Nieuwdorp, Nisse, Oudelande en
Ovezande.
terug
De stamboom-tak Baarland |
|
Foto
Izaak Verdonk geboren 1936, gehuwd 1963 met S.A. de Kok
Bron.
Weeklad De Bevelander 7-4-2010
De Baarland-tak vangt aan met Willem Verdonk die circa 1608 te Baarland is overleden. Hij trouwde met Betken Adriaens. Drie kinderen uit dit huwelijk zijn ons tot heden bekend.
De bron voor deze informatie is een akte d.d. 1-3-1608 uit
het Rechterlijk archief Eilanden, inventarisnummer 2459, folio 115vs. In deze akte wordt
de voogdijregeling vastgelegd. Betken Adriaens wordt daarin genoemd als weduwe van Willem
Verdonk. We lezen er ondermeer: "die sij behouden heeft bij den voors Willem
Verdonck haren overleden man, met name Mayken, Anelken en Pieter Willems zonen en de dochters".
terug
Relatie
Verdonck-Steenepoorte
In 2004 werden wij door de heer W.A. Barendregt te Arnhem
geinformeerd over het feit dat Pieter Willems Verdonck, die trouwt
te Rotterdam op 6-5-1631 met Leunken Jacobsse, geboren te Heinkenszand,
8 kinderen kregen ondermeer dochter, Elisabeth
Pieters Verdonck die trouwde met Marinus Cornelissen.
Uit dit huwelijk zijn ons drie jongens bekend geworden. Twee jongens krijgen de naam Verdonck,
die van hun moeder en één Pieter Marinussen, bediende
zich van de naam Steenepoorte. U kunt dit lezen in de hiervoor genoemde
genealogie Verdonk.
Omtrent het onderzoek Steenepoorte zijn wij uitgebreid geinformeerd door de heer
Kees Steenepoorte te Ridderkerk.
De genealogie (van de) Steenepoorte is gepubliceerd in Van Zeeuwse Stam nr. 137 van
juni 2007 en volgende nummers. Met toestemming van Steenepoorte is deze genealogie in een
pdf bestand ook hier te
raadplegen. Nu met veel opmaak, in kleur en mooie afbeeldingen. LETOP!
Bestand van ruim 2 Mb vraagt dus tijd voor downloaden. ( van dit bestand op 2 april 2011
update uitgevoerd )
Verzoek. Wie is Marinus Cornelissen? Wie zijn de ouders? Wij vernemen het
graag.
terug
Interview met
Adriaan Verdonk 1908-1993
Door Tiny van Iwaarden-Verdonck.
Adriaaan Verdonk van "Het Dijkje" (Arjaen Verdoenk van "t
diekje")
Wonen in een knus dijkhuisje.
Op Zuid-Beveland wonen nogal wat mensen met de naam Verdon(c)k. In één van de
dorpen, Heinkenszand genaamd, woont op een dijkje een Verdonk van de Baarland genealogie.
Op een mooie zomerse dag in 1984 wandelen we over die dijk, die de toepasselijke
naam draagt van "Het Dijkje". Zij ligt aan de rand van het dorp met links het
nieuwe gemeentehuis en rechts een weiland waar het boogschieten op een z.g. stenge, een
hoge mast, nog beoefend wordt. Daarachter ligt een oude, niet meer in gebruik zijnde,
begraafplaats van ondermeer de jonkheren van Citters, die recht tegenover het dijkje hun
landhuis hadden.
Op het dijkje liep een geit te grazen van het sappige groen. Een eindje verderop,
in een alleraardigst dijkhuisje, woont Adriaan Verdonk.
We vroegen of we even binnen mochten kijken. Heel vriendelijk werden we ontvangen.
Verdonk was best bereid voor een plaatje en een praatje. Zijn huisje wordt vaak
gefotografeerd.
De kleine woning is half in de dijk gebouwd. De dakgoot zit op circa 150 cm.
hoogte, je moet bukken om door de raampjes naar binnen te kijken. Een makelaar siert de
nok van het dak.
Slapen in de bedstede en drinkwater uit de put.
Daar binnen is het knus, het lijkt of de tijd heeft stilgestaan. Het
"keukentje", de balken aan het plafond en de twee bedsteden, waarvan er nog
altijd één door Adriaan zelf gebruikt wordt, zijn dingen die ons opvallen.
" 's-Winters is het er heerlijk warm en 's-zomers lekker koel", zegt
Adriaan over zijn huisje. "Ik heb ook geen leidingwater", zegt
hij. "Een watercloset heb ik niet nodig, bovendien gaat er niets boven regenwater.
Als mijn dochters hier komen, vragen ze altijd wat voor koffie ik gebruik. Ja, gewoon D.E.
Maar dat is dan natuurlijk niet de koffie, maar het regenwater. Zure regen? Weleens van
gehoord, maar nooit iets van gemerkt".
Adriaan heeft niet zijn hele leven in het huisje gewoond. Nadat zijn moeder - die
er voor hem in woonde - in 1947 overleed, heeft hij het gekocht en is er zelf in gaan
wonen.
De satan gemolesteerd.
Adriaan werd geboren te Heinkenszand op 19 juli 1908. Zijn ouders waren Jacobus
Verdonk en Diena Sinke, beide te Hoedekenskerke geboren.
Op 15 september 1933 huwde Adriaan te Heinkenszand met Maria Allewijnse, geboren in
Biggekerke in 1908, dochter van Marinus Allewijnse en Dina Schout. Adriaan liet ons een
foto zien van zijn vrouw in Walcherse klederdracht. Hij heeft haar leren kennen toen hij
nog op een vrachtwagen, geladen met melkbussen, regelmatig naar de melkfabriek in
Walcheren reed.
Vroeger heeft hij ook nog eens kennis gehad aan een meisje uit Hulst. Zij was
rooms-katholiek. Op een avond was de pastoor bij het meisje op bezoek. Die vroeg aan
Adriaan of hij rooms-katholiek was. Adriaan antwoordde daarop: "Ik ben nog niets,
maar ik kan nog van alles worden". Desondanks is het niets geworden met dat meisje.
"Het was ook veel te ver weg", zegt Adriaan.
Tussen 1934 en 1940 kreeg het echtpaar Verdonk-Allewijnse vijf kinderen, die
inmiddels allemaal gehuwd zijn en ook weer kinderen hebben. In 1953 overleed Adriaan's
vrouw. Vanaf dat moment stond hij er alleen voor.
Zoals in vele dorpjes gebruikelijk is, heeft Adriaan een bijnaam. Zijn scheldnaamis
"De satan". Ons inziens een weinig toepasselijke naam, integendeel, hij is juist
een gezellige verteller en een vriendelijke man. Toen wij hem vroegen waarom hij zo
genoemd werd, vertelde hij dat hij die naam geërfd had van zijn vader, die op 31 maart
1915 overleed.
"Mijn vader werd op een avond gemolesteerd toen hij een borreltje teveel op
had. Ze hebben hem opgewacht en met een eind hout de hersens ingeslagen. Na die aanslag
heeft hij nog twee dagen geleefd en is toen gestorven. Normaal gesproken durfden ze nog
net met vier man tegelijk mijn vader te pakken. Hij was een enorm sterke man. Aan iedere
hand kon hij wel een mud erwten oplichten."
"Maar de dader heeft zijn straf gehad hoor! Nadat hij 12 jaar had vastgezeten
hebben ze hem naar een gesticht moeten brengen, ik was toen nog maar 7 jaar, maar ik was
hem liefst niet tegengekomen", laat Adriaan ons weten.
Handel in kleinvee en chauffeur van de burgemeester.
Om zijn kost te verdienen handelde Adriaan vroeger wat in kleinvee, zoals
konijnen en geiten.Omdat er meer Verdon(c)ken in Heinkenszand wonen gebeurde het eens dat
de postbode een brief verkeerd bezorgde. In die brief stond dat er stel geiten opgehaald
konden worden bij een veiling in Middelburg. De brief was terecht gekomen bij een andere
Verdonck, die vervolgens de geiten ophaalde. Maar Adriaan loste dit soort zaakjes altijd
zelf op. Hij eiste waar hij dacht recht op te hebben en als dat niet hielp waarschuwde hij
andermaal of pakte, zoals in dit geval, de persoon in kwestie stevig vast zodat de geiten
alsnog terecht kwamen waar ze thuishoorden.
Verder heeft Adriaan als chauffeur gewerkt. Ook over die periode kon hij ons mooie
verhalen vertellen. Zo heeft hij lange tijd gereden voor Dr. A.J.J.M. Mes, burgemeester
van Heinkenszand. De plaatselijke notabelen regelden in die tijd nog tal van andere zaken.
Zo ondermeer het vervoer van een ziek meisje uit een naburig dorpje. Ze moest naar een
plaatsje in Limburg gebracht worden omdat daar betere mogelijkheden voor genezing waren.
Het was 1940 en de Duitsers waren ons land al binnen getrokken. Burgemeester Mes, die
Verdonk die opdracht had gegeven en van de situatie in ons land op de hoogte was, vond wel
dat Verdonk zich bij thuiskomst even moest melden om te vertellen hoe de reis verlopen
was. Zo'n reis verliep zelden zonder problemen dus je moest wel degelijk
voorzorgsmaatrelen nemen.
Geen ruitenwissers, richtingaanwijzers aan een touwtje.
"En ik nam ook altijd een extra kan benzine mee", benadrukt Adriaan.
"De wegen waren destijds in slechte staat en ook de auto's waren niet zoals ze nu
zijn. Ik had bijvoorbeeld geen ruitenwissers meer, de richtingaanwijzers werden bediend
met touwtjes, er was geen verwarming en je had de befaamde carbietverlichting. Ik moest
zelfs over een brug rijden waarbij ik iemand nodig had die de losliggende planken op de
brug met zijn voeten tegenhield. Zo kon ik mijn reis vervolgen, Maar de volgende morgen om
vijf uur was ik weer terug, en kon ik m'n verslag bij de burgemeester doen", vertelt
Adriaan.
Soms moest ik de burgemeester naar Middelburg brengen. Dan kwam het wel eens voor
dat, als de burgemeester haast had, hij opdracht kreeg om straten in te rijden die voor
autoverkeer verboden waren.
Adriaan reed dan met zijn grote Buick of Chevrolet die straat in. Eens werd hij
hiervoor aangehouden door een agent. "Ja", zei Verdonk, "dat wist ik al
toen ik erin reed, maar ik moest het van mijn baas". "Zo, en wie is je baas dan
wel?", vroeg de agent. "Nou, dat is de burgemeester van Heinkenszand", zei
Adriaan. "Zeg dat dan gelijk", mompelde de agent en fietste ontgoocheld weg.
Adriaan wist nog meer opmerkelijke verhalen te vertellen. Ook over zichzelf wil hij
nog wel wat kwijt. Met mijn 76 jaar is hij nog steeds een aktief man. Hij onderhoudt zelf
zijn huisje, werkt graag in zijn groentetuin en verzorgt ook nog een paar groentetuintjes
in het dorp.
Hij voelt zich nog gezond, hoewel hij vroeger veel gesukkeld heeft met zijn been.
"Maar daar is door een arts uit Goes spul ingespoten dat met een vliegtuig uit
Amerika is overgevlogen. Dat spul heeft goed geholpen", zegt Adriaan.
Al woont hij alleen, eenzaam is hij zeker niet. Zijn kinderen en kleinkinderen
komen regelmatig op bezoek en ook zijn kennissen komen graag even bijpraten. En dan heeft
hij nog zijn trouwe hond. Zoals iedere bezoeker worden ook wij gevraagd of we een
"bakje witte koffie" willen. Dat blijkt jonge jenever te zijn.
We bedanken, het is al laat en willen nog foto's maken. "Je kom nog mè us
langs, oh", zegt hij.
